Afstudeer cadeau-ideeën: van nuttig tot onvergetelijk
De vlag hangt uit, de schooltas bungelt aan de vlaggenmast, en er wordt gebeld door iedereen die het hoort. Je kind, neefje, vriendin of buurmeisje is geslaagd. En nu?
Het probleem met afstudeercadeaus is dat niemand weet wat gepast is. Te klein voelt zuinig bij zo’n mijlpaal, te groot voelt overdreven voor iemand van achttien die morgen weer gewoon op de bank zit. De sweet spot zit ergens tussen “goed gedaan” en “dit heb je nodig voor wat er komt.”
Praktische cadeaus
De meeste geslaagden gaan studeren, op kamers wonen, of beginnen aan een eerste baan. In alle gevallen kunnen ze spullen gebruiken.
Een Coolblue cadeaukaart (vanaf €25) klinkt misschien onpersoonlijk, maar voor iemand die op kamers gaat is het precies wat ze nodig hebben. Ze kopen er een waterkoker van, of een bureaulamp, of oordopjes voor in de trein. Jij had dat nooit geraden, maar zij weten het wel.

Mepal Cirqula bewaardozenset (rond de €28). Voor op kamers. Klinkt saai, wordt dagelijks gebruikt. De set past in elkaar en gaat mee naar college voor de lunch. Het is het soort cadeau dat je als achttienjarige niet zelf koopt maar na een week niet meer kunt missen.

JBL Tune Flex 2 draadloze oordopjes (rond de €80). Met noise cancelling, ideaal voor in de trein, in de bibliotheek, of om huisgenoten te blokkeren. Bijna elke student heeft oordopjes nodig en bijna niemand heeft goede.

Een Dopper Original waterfles (rond de €15 bij bol.com). Elke student heeft een waterfles nodig, en de Dopper is het Nederlandse standaardmodel. Herbruikbaar, past in elke tas, en het is een cadeau waar ze niet om hoeven te vragen maar dat ze dagelijks gebruiken.
Een goede rugzak of laptoptas. Niet de schooltas die aan de vlaggenmast hangt, maar eentje voor de volgende fase. Eastpak, Herschel, of Fjällräven Kånken (rond de €80-€120 bij bol.com). Kijk even welke stijl ze leuk vinden voordat je bestelt.
Geld en cadeaubonnen
Laten we eerlijk zijn: de meeste geslaagden willen gewoon geld. Dat is niet onbeleefd, dat is praktisch. Maar als je geld in een envelop te kaal vindt, zijn er tussenoplossingen.
Een bol.com cadeaukaart in een leuke verpakking. Ze bestellen er zelf studieboeken van, of een kussen voor op de nieuwe kamer, of iets heel anders. Het punt is dat ze kiezen.
Geld in een creatieve verpakking. Een biljet in een fotolijst met “noodgeval: breek glas” erop. Of een zelfgemaakt spaarvarken. Het geld is het cadeau, de verpakking is de moeite.
Een Nationale Theatercheque of Dinerbon (vanaf €15) voor wie liever een ervaring krijgt dan spullen. Combineer het eventueel met een kaartje: “Neem iemand mee uit eten van mij.”
Persoonlijke cadeaus
Een fotoboek van de middelbare schooltijd. Sites als Albelli en CEWE maken het makkelijk. Vraag de ouders of de vriendengroep om foto’s aan te leveren. Het kost even werk, maar het is het enige cadeau op deze lijst dat over twintig jaar nog bekeken wordt.
Een gepersonaliseerde ketting of armband. Anna + Nina, My Jewellery, of Ketting.com maken sieraden met initialen of een datum. Rond de €25-€60 afhankelijk van het materiaal. Subtiel genoeg om dagelijks te dragen.

Een Fujifilm Instax Mini 12 camera (rond de €85 bij bol.com). Directe foto’s op een studentenfeest, op de nieuwe kamer, of met de vriendengroep. Het is het soort gadget dat niemand meer verwacht in een tijdperk van smartphones, en juist daarom leuk is. De foto’s hangen straks op de koelkast van de studentenkamer.
Een ingelijste foto van de geslaagde met de vlag en tas. Laat de foto afdrukken bij HEMA of Kruidvat (kost bijna niks) en koop er een mooie lijst bij. Het herinnert aan precies die dag, en het hangt straks op de studentenkamer.
Ervaringen

Een Theatercheque (vanaf €15) of Bioscoop cadeaukaart. Laagdrempelig, leuk, en ze plannen het zelf in.
Een kookworkshop (rond de €50-€80 per persoon). Sushi maken, Italiaans koken, of patisserie. Fijn als cadeau van een groep vrienden: iedereen legt bij en je gaat samen.
Een weekendje weg met de vriendengroep. Als je als ouder iets groters wilt geven: boek een groepsaccommodatie via Natuurhuisje of Landal (vanaf €100-€200 voor een weekend). De geslaagde plant het zelf met vrienden. Het is een cadeau dat ze onthouden.
Een paragliding-les, een escape room, of een klimbos-dagje. Kijk bij aanbieders als Golden Moments of Funbooker voor ervaringen in de buurt. Rond de €30-€60 per persoon.
Cadeau van de vriendengroep
Als je met een groep iets wilt geven, werkt het goed om samen te leggen voor één groter cadeau. Een paar opties:
Samen geld inzamelen voor een weekend weg. Maak een gedeeld tikkie of gebruik een verlanglijstje om bij te houden wie wat bijdraagt.
Een groot cadeau van de lijst. Als de geslaagde een verlanglijstje heeft gemaakt (hint), kies dan samen het duurdere item. Een koptelefoon, een e-reader, of een weekendtas.

Sony WH-1000XM5 koptelefoon (rond de €300). Noise-cancelling, comfortabel voor lange dagen in de bib, en gaat jaren mee. Als groepscadeau leg je met tien mensen elk €30 in en heb je iets waar de ontvanger echt blij mee is.
Hoeveel geef je?
Er is geen vaste regel, maar dit is wat de meeste mensen doen:
Als ouder of grootouder: €50-€200, afhankelijk van wat je gewend bent. Sommige families geven geld voor de studie, andere kopen een groter cadeau.
Als oom of tante: €25-€50. Een cadeaubon of een persoonlijk cadeau.
Als vriend: €15-€25, of samen met de groep een groter bedrag.
Als buur of kennis: een kaartje en een bos bloemen, of €10-€15 als je iets wilt geven.
Het gaat niet om het bedrag. Een kaartje met een persoonlijke boodschap erbij maakt elk cadeau beter.
De vlag en de tas
Voor wie het niet kent: als een middelbare scholier slaagt voor het eindexamen, hangt de Nederlandse vlag uit met de schooltas aan de vlaggenmast. Het is een van die tradities die iedereen kent maar niemand weet waar die vandaan komt. De tas symboliseert dat de schooltijd voorbij is. De vlag laat de buurt weten dat er reden is om te feliciteren.
Als je langskomt om te feliciteren, neem dan iets mee. Het hoeft niet groot te zijn. Een reep chocolade, een bosje bloemen, of een kaartje. Het gebaar telt.
Veelgestelde vragen
Wanneer zijn de eindexamenuitslagen? Meestal in de tweede week van juni. De exacte datum verschilt per jaar.
Wat geef je iemand die gaat studeren? Iets voor op kamers (keukenspullen, oordopjes), geld, of een ervaring. Vermijd dingen die ze al hebben of die ze niet zelf hebben uitgekozen.
Is geld een goed afstudeercadeau? Ja. De meeste geslaagden vinden geld fijn, zeker als ze gaan studeren. Combineer het met een kaartje en eventueel iets kleins erbij.
Kan ik een verlanglijstje maken voor mijn afstuderen? Dat kan op Lijstertje. Maak een lijstje, zet erop wat je wilt, en deel de link met familie en vrienden. Scheelt dubbele cadeaus en teleurstellingen.
